Rok szkolny już się rozpoczął, my tymczasem opiszemy możliwości które odsłania przed nami root. W poprzednich poradnikach mogliśmy przeczytać o tym czym jest root, jak go wykonać na urządzeniach HTC, ale jak na razie niewiele wiemy o tym po co jest on potrzebny? W tym artykule postaram się to wyjaśnić, rozwijając przy okazji przydatność i istotę TWRP, narzędzie dzięki któremu kopię zapasową zrobimy jednym przeciągnięciem palca po ekranie (i czekaniem przez kilka kolejnych minut). Zaczynajmy!
Do czego można wykorzystać roota?
- Podkręcanie procesora
Nasze urządzenie może pracować szybciej. Moje Sensation z 1.2 GHz podkręcam do 1.5. Kernel, czyli odpowiednik jądra w systemie Windows, odpowiedzialny za sterowniki, pozwala mi do podkręcania do max. 1.8 GHz. Są kernele umożliwiające podkręcanie do 2.0 GHz, ale jest to już zbędny wyścig na cyferki. Nie zawsze więcej GHz=wyższa wydajność, im bardziej procesor podkręcimy, tym bardziej może on być niestabilny oraz powoduje większą konsumpcję baterii. Najlepiej znaleźć złoty środek między szybkością i wydajnością a stabilnością i zużyciem energii przez telefon. Ułatwią nam to programy mierzące wydajność urządzenia (benchmarki) oraz programy badające na jakich częstotliwościach i jak długo pracuje procesor. Najpopularniejszym benchmarkiem obecnie jest AnTuTu Benchmark, a analizą procesora dobrze zajmie się CPU Spy+. Do podkręcania polecam CPU-Z.
- usuwanie zbędnych aplikacji
Śmieciowe aplikacje to bolączka wielu użytkowników, zwłaszcza na urządzeniach z małą ilością pamięci wewnętrznej. Takie aplikacje zawalają miejsce w telefonie, powodują wolniejsze działanie systemu i plączą się, a czasem nawet potrafią zasypywać nas reklamami. Najbardziej irytuje tutaj fakt, że nie da się ich odinstalować. Mając roota – można. Dowolnym managerem aplikacji, nawet tymi wbudowanymi w eksploratory plików (np. ES File Explorer).
- bezpieczeństwo – wiele funkcji antywirusa
W dziedzinie bezpieczeństwa root może być poważnym zagrożeniem, oraz zbawieniem. Niektóre antywirusy (na przykład Avast Antivirus) wykorzystują pełen potencjał roota, funkcją Anti-theft protection, która pozwala m.in. na sterowanie telefonem za pomocą SMSów bezpieczeństwa. Funkcja ta polega na tym, że podczas konfiguracji Avasta ustalamy na jakie SMSy telefon ma reagować w odpowiedni sposób. Przykładowo, jeżeli zgubimy telefon, lub zostanie on skradziony, z dowolnego innego telefonu wyślemy na nasz numer SMSa o treści „skradziony”, telefon zostanie zablokowany, zacznie wyć, a na ekranie pojawi się informacja o prawowitym właścicielu urządzenia. Telefon zablokuje wtedy złodziejowi dostęp do aplikacji, ustawień, zablokuje dostęp do telefonu przez USB. Takie możliwości ma antywirus dzięki uzyskaniu dostępu do roota.
- poszerzenie pamięci wewnętrznej telefonu
Jeżeli brakuje nam pamięci wewnętrznej na aplikacje, możemy usunąć zbędne programy, dzięki rootowi nawet te, które są chronione przed usuwaniem. Jeżeli to nie wystarczy, programy takie jak App2SD pozwalają na przeniesienie na kartę pamięci aplikacji, których system przenieść nie pozwala. Często jednak na karcie pamięci nie działają one poprawnie. Trzecią opcją jest poszerzenie pamięci wewnętrznej telefonu o część karty SD. Nie będę się w zagłębiał w szczegóły, jednak zwrócę uwagę, że rozszerzona pamięć może znacząco spowolnić działanie urządzenia, ponieważ pamięć wewnętrzna telefonu jest bardzo szybka, a karta SD wolniejsza. Zaleca się wykorzystywanie do tego karty o klasie prędkości co najmniej 6.
- pełna kopia zapasowa
Dając roota aplikacji do backupu, uzyskuje ona dostęp do każdego zakamarka w którym system przechowuje nasze dane. Zawartość każdego takiego zakamarka może być przez program zapisana na karcie pamięci, a potem, na przykład po zmianie ROMu, program może przywrócić poprzedni stan każdego z zakamarków, włącznie z ustawieniami, aplikacjami i danymi tych aplikacji, dzięki czemu nie stracimy postępów w naszych grach. Kopię zapasową warto robić regularnie, na wypadek utraty danych. Mimo, że przeciętnemu użytkownikowi nie zdarza się ona często, nie znamy dnia ani godziny. Do wykonywania backupu polecam program Titanium backup (root).
- pozbycie się reklam
Wszędobylskie reklamy bywają irytujące. To prawda, ale z drugiej strony warto pamiętać, że nawet jeśli aplikacja w Google Play jest darmowa, to jej twórca i tak chciałby zarobić. Zwykle zarabia dzięki umieszczonym tam reklamom. Jeżeli nie chcesz reklam – kup płatną wersję. Producent zarobi, Ty cieszysz się aplikacją bez reklam. Całe zadanie programików służących do blokowania reklam polega na podmianie pliku, który Android wykorzystuje do pobierania reklam. Blokery zostały jednak (dla dobra programistów Androida) usunięte ze sklepu Play, dlatego ja również nie podam ich nazw ani linków do nich.
- modyfikowanie plików systemowych
Ta cecha przyda się zaawansowanym użytkownikom. Zdarzają się poradniki w których autorzy odwołują się do ręcznego edytowania czegoś w systemie. Na własną rękę, jeżeli nie wiemy co robimy, lepiej zostawić to, co znajduje się pod maską systemu. Gdy jednak zdarzy się potrzeba pogrzebania w plikach Androida, z pomocą przyjdzie nam większość zwykłych eksploratorów plików, a konkretnie te, które mają funkcję Root Explorer.
- hibernowanie aplikacji
Ogromną zaletą Androida jest wielozadaniowość. Aplikacje działają nie tylko gdy są wyświetlone na ekranie, ale także w tle. Dzięki temu, przeglądając akurat internet możemy dostać powiadomienie z Facebooka, ponieważ inne programy działają nawet wtedy, gdy się nimi akurat nie zajmujemy. Czy tego chcemy, czy nie, wiele aplikacji będzie działało w tle zużywając RAM i zasoby procesora. Radą na to jest hibernacja aplikacji, która „zamraża” program, powodując, że działa on tylko wtedy, kiedy jest potrzebny. Przykładową aplikacją służącą do tego jest Greenify.
- zmienianie bootanimacji
Gdy włączasz swoje HTC, pierwsze co widzisz to logo HTC na białym tle. Nosi to nazwę Splash Screen. Potem, w zależności od ROMu, widzisz różne animacje, które noszą nazwę Boot Animation. Taką animację uruchaniania można zmienić – służy do tego przykładowy program Boot Animations, który jest jednym z modułów wielofunkcyjnego narzędzia ROM Toolbox. Można wybrać wiele gotowych animacji, można zainstalować własną (przekonwertować ją z GIFa). Plik takiej animacji to paczka w formacie .zip zawierająca wszystkie jej klatki. Poniżej znajduje się moja ulubiona animacja.
- nagrywanie pulpitu
Tak, to też jest możliwe! Przy pomocy odpowiedniego programu możemy nagrać sposób w jaki przechodzimy jakiś poziom w grze, stworzyć videoporadnik. Do jednoczesnego grania i nagrywania potrzebujemy dosyć mocnego sprzętu, inaczej ani gra, ani film nie będą płynne i nie będziemy zadowoleni z rezultatu. Żeby oglądający nasz film widział miejsca w których nasze palce dotykają ekranu, warto włączyć funkcję „Pokaż dotknięcia” w opcjach programistycznych.
- wiele innych rzeczy
Jak widać, odpowiednio wykorzystany root ma ogromny potencjał i niezliczoną ilość zastosowań. W przyszłości na pewno poświęcę więcej linijek tekstu aplikacjom wykorzystującym dodatkowe uprawnienia systemu.
Zawsze aktualny ROM – GooManager
GooManager jest aplikacją, która umożliwia przeglądanie ROMów kompatybilnych z naszym telefonem, wyszukuje aktualizacje dla naszego obecnego ROMu, oraz umożliwia przekazanie poleceń do TWRP, o którym dalej powiemy. Za pierwsze 2 czynności opisane w poprzednim zdaniu odpowiadają pierwsze 3 funkcje na poniższym obrazku. Czwarta umożliwia pobranie paczki GApps, czyli Google Apps. Ponieważ oryginalny ROM nie posiada takich aplikacji jak Google Play, GAppsy są nam potrzebne. Zajmiemy się nimi jednak w kolejnych częściach cyklu.
Po znalezieniu aktualizacji lub wybraniu ROMu który chcemy pobrać wyświetli nam się 10 sekundowe odliczanie, po którym na pasku powiadomień pojawi się pasek postępu pobierania. Ściągane pliki można kolejkować, co znaczy, że fsy wybierzemy kilka plików na raz, będą pobierane jeden po drugim. Gdy oczekiwane ROMy znajdą się już na telefonie, można je zflashować, czyli zainstalować. Poświęcimy temu kolejną część cyklu. Gdy klikniemy na pobrany element na pasku powiadomień, przeniesiemy się do menu flashowania (opcja nr 6 na powyższym obrazku).
Na poniższym obrazku widzimy menu flashowania w którym wybrałem 2 pliki. W dolnej części ekranu mamy 3 opcje. pierwsza z nich to czyszczenie pamięci tymczasowej aplikacji. Niezaznaczenie tego przy aktualizacji ROMu może powodować problemy z działaniem systemu, np. z wydajnością lub zużyciem baterii. Druga opcja tworzy pełną kopię zapasową systemu, danych użytkownika i boota, jest bezpieczna i zalecam wykonywanie jej przed każdą aktualizacją czy modyfikacjami tak, żeby zawsze mieć co najmniej jedną działającą kopię systemu. Trzecia opcja to czyszczenie danych użytkownika wraz z aplikacjami, zostawiając czysty system. ROMom i flashowaniem przyjrzymy się uważniej w następnej części cyklu.
Co kryje w sobie TWRP?
Team Work Recovery Project to jedno z rodzajów recovery, jakich możemy używać w urządzeniach z Androidem. Żeby go uruchomić bez włączania systemu, naciskamy równocześnie Power+Vol-, a następnie przyciskiem Vol- zjeżdżamy na napis „recovery” i zatwierdzamy przyciskiem Power. Recovery jest dotykowe, składa się z 8 grup funkcji, my omówimy pierwsze 4.
- instalacja ZIPów
Po przyciśnięciu funkcji Install pojawi nam się nieduże pole z eksploratorem plików wewnątrz. W tym miejscu możemy dodać pliki z rozszerzeniem .zip do zainstalowania. Po wybraniu danego pliku możemy dodać kolejne, albo rozpocząć flashowanie poprzez przeciągnięcie po ekranie slidera. Te same funkcje umożliwia nam GooManager z nieco przyjaźniejszym interfejsem użytkownika.
- Wipe
Wipe pozwala na sformatowanie m.in systemu, danych użytkownika (factory reset), cache i dalvik cache oraz pamięci zewnętrznej.
- Backup i restore
W zakładce Backup możemy zrobić pełną kopię systemu (tak samo jak w GooManagerze w menu flashowania). Pełny backup systemu z około 150 aplikacjami zajmie w przybliżeniu 700 MB na karcie SD. Żeby go wykonać postępujemy podobnie jak w przypadku instalacji plików .zip, wybieramy co chcemy zachować na karcie pamięci, a następnie przeciągamy slider. Przez kilka następnych minut wykonywania kopii okienko tekstowe informuje nas o jej postępie. Po wykonaniu tej czynności możemy zrestartować nasze urządzenie lub wrócić do menu głównego i wykonywać kolejne czynności.
Recovery jest procesem odwrotnym do backupu – po wybraniu folderu z kopią zapasową wybieramy co chcemy z niej odzyskać, a następnie sliderem potwierdzamy. TWRP zrobi wipe elementu który przywracamy, a następnie wgra go do pamięci urządzenia z plików backupu. Po utracie zawartości całego systemu i danych, a następnie wykonaniu przywracania kopii zapasowej wykonanej przed utratą danych system będzie w stanie dokładnie takim, jaki był wcześniej. Nie ucierpi na tym żadna aplikacja, ustawienia czy pliki systemowe.
Podsumowanie
W trzeciej już części cyklu dowiedzieliśmy się o licznych możliwościach jakie daje nam root, poznaliśmy obsługę Recovery i TWRP, a w następnej części przejdziemy do sedna całej sprawy – ROMów. Przypominam o ostrożności przy zabawie z rootem. Nie dawajmy uprawnień SU aplikacjom, których nie znamy i których pochodzenia nie jesteśmy pewni, nie instalujmy również aplikacji (używających roota) spoza Google Play. Nie wiadomo, czy nie jest to aplikacja rozszerzona o szkodliwy dla nas kod.